ရွမ္းဓေလ့အမည္ လွပါသည္


ကေမၺာဇ-စိုင္းလွေက်ာ္

လူသားတုိင္း မိမိတုိ႔ဓေလ့အတုိင္း အမည္အသီးသီး ေခၚေ၀ၚၾကသည္ကို စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား အသိပင္။ ျမန္မာျပည္ တြင္ ေနထုိင္လ်က္ ရွိၾကေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအသီးသီးတုိ႔သည္လည္း ၎တုိ႔၏ဓေလ့ထုံးစံႏွင့္အညီ အမည္မ်ား သတ္ မွတ္ေခၚေ၀ၚၾကေလ့ရွိသည္။ ျမန္မာျပည္ရွိ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး(၆၃)မ်ဳိး ရွိသည့္အနက္ ရွမ္းလူမ်ဳိးတုိ႔၏အမည္ေပးေသာအယူ အဆမ်ားႏွင့္အနက္အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆုိၾကသည့္အေၾကာင္းမ်ားကို အနည္းငယ္ တင္ျပလုိေပသည္။

    ေအးျမ၍ ထာ၀စဥ္လွပေသာ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔မွာ ရာသီဥတုေၾကာင့္၎၊ ပဲပုပ္ေၾကာင့္၎၊ ရွမ္းဆန္၏ အဆီအႏွစ္ ဗီတာမင္မ်ားေၾကာင့္၎၊ ၀ါ၀င္းစုိျပည္ေသာအသားႏွင့္လုိက္ဖက္ညီသည့္ခ်စ္စရာအမည္ကေလးမ်ား တစ္ဘာသာ ဆန္းသစ္၍ ေလးနက္ေသာ အဓိပၸါယ္ရွိသည္ကို ေလ့လာေတြ႔ရွိရသည္။

    တုိင္းရင္းသားရွမ္းတုိ႔သည္ အမည္ကို အရမ္းကာေရာ ေပးေလ့မရွိ။ ေမြးေန႔ေမြးနံႏွင့္လုိက္၍ အမည္ေပးၾကသည္။ တစ္ နည္းအားျဖင့္ ျမန္မာတုိ႔ကဲ့သို႔ ေမြးေန႔ေမြးနံမ်ားကို ေဗဒင္ပညာျဖင့္ တြက္ခ်က္၍ အမည္ေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္၏။ ၎တုိ႔၏အမည္က ေလးမ်ားမွာ ေခၚေ၀ၚရာတြင္ လြယ္ကူသေလာက္ လွပေသာအနက္အဓိပၸါယ္ကို ဖြင့္ဆုိေနေပသည္။

    ေမြးကာစ တစ္လသားအရြယ္တြင္၎၊ ကင္ပြန္းတပ္သည့္အခါတြင္၎၊ ဒါယကာ ဒါယိကာမမ်ားအျဖစ္ ခံယူသည့္အ ခါတြင္၎ အမည္အသီးသီး ေျပာင္းလဲေခၚေလ့ရွိေပသည္။ ျမန္မာအမည္ကဲ့သို႔ တစ္မ်ဳိးတည္း သတ္မွတ္ေခၚေ၀ၚေလ့မရွိ။ သို႔ ရာတြင္ ၎တုိ႔၏ခ်စ္စရာဓေလ့ႏွင့္အညီ အမည္မ်ားကို အမ်ားက လက္ခံေခၚေ၀ၚၾကသည္။ အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ဤသည္ ကပင္ ၎တုိ႔၏ျမင့္ျမတ္ေသာစိတ္ထားကို သိရွိႏုိင္ေပသည္။

    ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔သည္ လြတ္လပ္မႈကို ႏွစ္သက္၍ ေအးေအးေဆးေဆး ေနထုိင္ရျခင္းကို ျမတ္ႏုိးၾကသည္။ မိရုိးဖလာ ဓေလ့ကို ေလးစားၾကၿပီး ဗုဒၶဘာသာကို ကိုင္းရႈိင္းကိုးကြယ္ၾက၏။ အုိးမကြာ အိမ္မကြာ အစဥ္ေနထုိင္ေလ့ရွိၿပီး စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္သာ အခ်ိန္ကုန္တတ္ၾကသည္။ ရုိးသားေသာေၾကာင့္ တစ္နယ္တစ္ေက်းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ရန္ ၀န္ေလးတတ္ၾကသည္။ တစ္ နည္းအားျဖင့္ မိမိ၏နယ္ကို တြယ္တာခ်စ္ခင္ၾကသူမ်ားဟုသတ္မွတ္ႏုိင္၏။ ရွမ္းတုိ႔၏စိတ္သေဘာကို ဤမွ်ျဖင့္ သိႏုိင္ေပသည္။


အမည္ေပးရာတြင္လည္း ရုိးသားမႈအျပည့္။
တစ္လသားအရြယ္
    ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔သည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေတာရြာမ်ားတြင္ ေနထုိင္ၾကသည္။ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ေနထုိင္ရန္ စိတ္ကူးသူ အ လြန္နည္းသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ရရစားစားဘ၀ႏွင့္ႀကီးျပင္းၾကသူက မ်ား၏။ အိမ္ေထာင္ျပဳရာတြင္လည္း အသက္ငယ္ငယ္ႏွင့္ဘ၀ ကို ရုန္းကန္ၾကသည္။ အိမ္ယာေထာင္ၾကသည္။ ပညာေရးတြင္ အားနည္းသျဖင့္ မိမိတုိ႔၏သားသမီးမ်ားကို အမည္ေပးရာတြင္ ရုိးလြန္းလွေပသည္။ တစ္လသားအရြယ္အတြင္းကို ေခတၱအမည္ေပးကို ေလ့လာၾကည့္က သိသာလွ၏။ အလြယ္တကူ အမည္ မွည့္ျခင္းပင္။

    ေယာက်္ားကေလးဆုိလွ်င္ အုိက္လုိင္၊ အုိက္ေမာင္၊ အုိက္စုိင္း။
    မိန္းခေလးဆုိလွ်င္ အဲလုိင္၊ အဲခမ္း၊ အဲမုိ၊ အဲႏြမ္း စသည္တုိ႔ျဖစ္၏။
ရွမ္းစကား                        ျမန္မာစကား(အဓိပၸါယ္)
၁။ အုိက္လုိင္                            ေမာင္နီ
၂။ အုိက္ေမာင္                            ေမာင္ေမာင္
၃။ အုိက္စိုင္း                            ေမာင္ေယာက်္ားကေလး
၄။ လဲလုိင္                            မနီ
၅။ အဲစမ္                            မစကား၀ါ
၆။ အဲမုိ                                မၾကာပြင့္
၇။ အဲႏြန္                            မဂြမ္း

ကေလးခ်ဴခ်ာေသာ္
    တစ္ခါတရံ တစ္လသားအရြယ္အတြင္းရွိ ကေလးငယ္တုိ႔သည္ မၾကာမၾကာဖ်ား၍ ခ်ဴခ်ာတတ္သည္။ မိဘမ်ားမွာ ကေလးအတြက္ ရတက္မီး ေပြရေတာ့၏။ လူႀကီးမ်ားမွာ ေရွးထုံးစံကို သိထားေလ့ရွိၾကသည္။ လူငယ္မ်ားကို လမ္းညႊန္ေပးၾက ၏။ ယင္းခ်ဴခ်ာေသာကေလးငယ္ကို ရြာဦးရွိ ေက်ာင္းထုိင္ဆရာေတာ္ဘုရားထံတြင္၎၊ ရြာတြင္းရွိ သီလသမာဓိႏွင့္ျပည့္စုံေသာ လူႀကီးတစ္ဦးဦးထံ၎ ေပးလွဴလုိက္ရ၏။ “ဤကေလးငယ္ကို ေပးလွဴပါသည္။ လက္ခံ၍ ေကြ်းေမြးေပးပါ” ကေလးကို လက္ခံ  သူက “ဤကေလးကို ေကြ်းေမြးျပဳစုရေတာ့မည္ျဖစ္၍ ကေလးငယ္ အသက္တစ္ရာတုိင္ ရွည္ေစသတည္း”ဟုဆုေတာင္း၍ ကေလးကို ခ်ီပိုက္ရေလသည္။

    ဤကဲ့သို႔ ကေလးကို ေခတၱခ်ီေပြ႔ၿပီးေနာက္ ကေလးမိဘမ်ားက အသင့္ယူေဆာင္လာေသာ တတ္ႏုိင္သမွ်ေသာလွဴဖြယ္ ပစၥည္းမ်ား ပန္း၊ ေပါက္ေပါက္၊ ၾကက္လွ်ာ စသည္တုိ႔ႏွင့္ကေလးအလွဴခံသူအား ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ၾကသည္။

    ထုိ႔ေနာက္ ကေလး၏မိဘမ်ားက “ကေလးကို ျပန္၍ စြန္႔ပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ကြ်န္မတုိ႔ကပင္ ျပန္လည္၍ ေကြ်းေမြးျပဳစုပါရ ေစ”ဟူ၍ ကေလးကို ေတာင္းၾကရသည္။ ကေလးေပြ႔ခ်ီထားသူပုဂၢဳိလ္က မဂၤလာဆုေတာင္းေပးၿပီး ကေလးကို မိဘတုိ႔လက္သို႔ ျပန္၍ေပးအပ္ၾကေပသည္။ ျမန္မာအယူအဆအားျဖင့္ ယၾတာေခ်ျခင္းပင္။

    ယင္းသို႔ ေပးလွဴထားေသာကေလးကိုလည္း အမည္တစ္မ်ဳိးမွည့္ေခၚေလ့ေခၚထရွိၾကသည္။ သာမန္အရပ္သားမွေပါက္ ဖြားေသာေယာက်္ားကေလးကို “အုိက္လူ”၊ မိန္းကေလးကို “အဲလူ”ဟူ၍၎၊ သူႀကီးအဆင့္မွ ေစာ္ဘြားအမ်ဳိးအႏြယ္ထိ ေယာ က်္ားကေလးကို “စုိင္းလူ”စသည္ျဖင့္၎၊ အမည္ေပးေလ့ရွိၾကသည္။

    “အုိက္လူ၊ စိုင္းလူ၊ အဲလူ၊ နန္းလူ”အမည္မ်ား ေခၚေစရာတြင္ ၎တုိ႔၏ေမြးေန႔ေမြးနံကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားျခင္း မျပဳၾက ေပ။ အဓိပၸါယ္မွာ “ေပးလွဴထားသူ”ဟူ၏။ ဤကေလးမ်ားမွာ က်န္းမာလာၾကသည္က မ်ား၏။

ကင္ပြန္းတပ္ျခင္း
    ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔သည္ ၎တုိ႔၏သားသမီးမ်ားကို တစ္လသားမွ ေက်ာ္လြန္လာေသာအခါ အစဥ္အၿမဲေခၚမွည့္နာမည္ ေပးကင္ပြန္းတပ္ၾကေလ့ရွိသည္။ ျမန္မာအမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ေန႔ နံမ်ားအလုိက္ နာမည္ေပးသလုိ ရွမ္းတုိ႔လည္း ဤသို႔ပင္ အ မည္ေပးေလ့ရွိ၏။

    ဆင္းရဲေသာမိဘတုိ႔မွ အေဖအေမမ်ားဘက္မွ ေဆြမ်ဳိးမ်ား စုံလင္ေသာအခါ ကေလးကို ကင္ပြန္းတပ္ၾက၏။ တတ္ႏုိင္ ေသာ မိဘမ်ားမွာ ကင္ပြန္းတပ္မဂၤလာ က်င္းပၾကသည္။

    နံနက္ပိုင္းတြင္ သံဃာေတာ္မ်ားအား ဆြမ္းကပ္၍ ကင္ပြန္းတပ္မဂၤလာ ျပဳၾကသည္။ ခင္မင္ရင္းႏွီးေသာမိတ္ေဆြမ်ားကို ဖိတ္ၾကားၿပီး တတ္ႏုိင္ေသာ အေကြ်းအေမြးႏွင့္ဧည့္ခံၾကသည္။ ၾကြေရာက္လာၾကေသာသူမ်ားက ကေလးအား သက္ေတာ္ရွည္ ေစရန္ႏွင့္က်န္းမာခ်မ္းသာေစရန္ ဆုမြန္ေကာင္းမ်ား ေတာင္းေပးၾက၏။ ေတာရြာမ်ားတြင္ ရြာလုံးကြ်တ္ ေကြ်းေမြးေလ့ရွိသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ ယင္းဓေလ့မွာ အလြန္နည္းပါးစြာ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ၾကသျဖင့္ ဤယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းသိမ္းသင့္ေပသည္။
    တနဂၤေႏြသားသမီးမ်ားကို ေအာက္ပါအတုိင္း အမည္ေပးေလ့ရွိၾကသည္။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္ေအာင္                အဲအိမ္
အုိက္ေအာင္ဆာ                အဲခမ္း
အုိက္ခမ္းလွ                အဲခမ္းလွ
စုိင္းေအာင္                နန္းအိမ္
စုိင္းေအာင္ဆာ                နန္းခမ္း
စုိင္းခမ္းလွ                နန္းခမ္းလွ

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းစကား                ျမန္မာအဓိပၸါယ္
အုိက္ေအာင္                ေမာင္ေအာင္
စုိင္းေအာင္
အုိက္ခမ္းလွ                ေမာင္လွေရႊ
စုိင္းခမ္းလွ
အဲအိမ္                    မသာလိကာ
နန္းအိမ္                   
နန္းခမ္းလွ                မလွေရႊ
အဲခမ္းလွ
အုိက္ေအာင္ဆာ                ေမာင္ေအာင္တုိး
စုိင္းေအာင္ဆာ           

    တနလၤာသားသမီးမ်ားကို ေအာက္ပါအတုိင္း ေခၚေ၀ၚၾကသည္။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္ခမ္း                အဲၾကာ
အုိက္ၾကာ                အဲမုိ
အုိက္ခမ္းေအာင္                အဲအိမ္ခမ္း
စိုင္းခမ္း                    နန္းၾကာ
စုိင္းၾကာ                    နန္းမုိ
စုိင္းခမ္းေအာင္                နန္းအိမ္ခမ္း

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းစကား                ျမန္မာအဓိပၸါယ္
အုိက္ခမ္း=စိုင္းခမ္း            ေမာင္ေရႊ
အုိက္ၾကာ=စုိင္းၾကာ            ေမာင္ၾကာ               
အုိက္ခမ္းေအာင္                ေမာင္ေရႊေအာင္
စိုင္းခမ္းေအာင္

    အဂၤါသားသမီးမ်ားကို ေအာက္ပါအတုိင္း အမည္ေခၚ၏။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္စမ္                အဲစမ္
အုိက္ဆာ                အဲစိန္ပြင့္
စုိင္းစမ္                    နန္စမ္
စုိင္းဆာ                    နန္းစမ္ခမ္း

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
အုိက္စမ္                ေမာင္(ကို)စကား၀ါ
စိုင္းစမ္                   
အုိက္ဆာ                ေမာင္(ကို)တုိး (သို႔မဟုတ္) ေမာင္ကိုသာယာ
စုိင္းဆာ
အဲစမ္                    မစကား၀ါ
နန္းစမ္               
နန္းစိန္ပြင့္                မစိန္ပြင့္
နန္းစမ္ခမ္း                မေရႊစကား၀ါ

    ဗုဒၶဟူးသားသမီးမ်ားကို ေအာက္ပါအတုိင္း အမည္မွည့္ၾကသည္။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္လုိင္(လ်ံ)                အဲေလာင္
အုိက္လင္း                အဲလြန္
အုိက္လွ                    အဲလွ
အုိက္ေလာင္ခမ္း                အဲေလာင္ငင္း
စုိင္းလုိင္(လ်ံ)                နန္းေလာင္
စုိင္းလင္                    နန္းလြန္
စုိင္းလွ                    နန္းလွ
စုိင္းေလာင္ခမ္း                နန္းေလာင္ခမ္း
စုိင္းေလာင္ငင္း                နန္းေလာင္ငင္း

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
အုိက္လုိင္=စိုင္းလုိင္(လ်ံ)            ေမာင္(ကို)နီ
အုိက္/စိုင္းလွ                ေမာင္(ကို)လွ
အုိက္/စုိင္းေလာင္ခမ္း            ေမာင္(ကို)ေရႊၾကယ္
ေလာင္                    ၾကယ္
ခမ္း                    ေရႊ
အုိက္/စိုင္းေလာင္ငင္း            ေမာင္(ကို)ေငြၾကယ္
အုိက္/စုိင္းလင္း                ေမာင္(ကို)အငယ္ဆုံး

ၾကာသပေတးသားသမီးမ်ားကိုမူ ဤသို႔ေခၚၾကေသး၏။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္/စုိင္းမန္                အဲ/နန္းမန္=အဲ/နန္းမုိဟိန္း
အုိက္/စုိင္းျမ                အဲ/နန္းျမ=အဲ/နန္းမုိခမ္း
အုိက္/စုိင္းမိန္း                အဲ/နန္းျမအိမ္=အဲ/နန္းျမမြန္
အုိက္/စုိင္းဘေအာင္            အဲ/နန္းျမစိန္
အုိက္/စုိင္းဘဦး                အဲ/နန္းမြမ္း
အုိက္/-                    အဲ/နန္းမြမ္းေအာင္
အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
အုိက္/စုိင္းမန္                ေမာင္(ကို)ခုိင္
အုိက္/စုိင္းမိန္း                ေမာင္(ကို)ၿမိဳ႕
အဲ/နန္းမန္                မခုိင္
အဲ/နန္းမြမ္း                မအႏွစ္
အဲ/နန္းမြမ္းေအာင္            မအႏွစ္ေအာင္
အဲ/နန္းမုိဟိန္း                မၾကာပြင့္၀ါ
အဲ/နန္းမုိခမ္း                မေရႊၾကာပြင့္
ဟိန္း                    ၀ါေသာ၊ ၀င္းေသာ
မြမ္း                    အႏွစ္သာရ
မုိ                    ၾကာပြင့္

    ေသာၾကာသားသမီးမ်ားကို အမည္ေပးၾကသည္မွာ ဤသို႔ျဖစ္၏။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္/စုိင္းဆာ                အဲ/နန္းဆာ
အုိက္/စုိင္းဆာစမ္            အဲ/နန္းဆုိင္ဟိန္း

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
ဆာ                    တုိးတက္၊ သာယာသည္။
အုိက္/စုိင္းဆာ                ေမာင္(ကို)တုိး
အုိက္/စုိင္းဆာစမ္            ေမာင္(ကို)သာယာေသာစကား၀ါ
အဲ/နန္းဆုိင္ဟိန္း             ၀ါ၀င္းေတာက္ပေသာ ေက်ာက္သံပတၱျမား

    စေနသားသမီးမ်ားကို အမည္ေခၚပုံ ၾကည့္ပါဦး။
ေယာက်္ားကေလး            မိန္းကေလး
အုိက္/စုိင္းေတာင္း            အဲ/နန္းေတာင္း
အုိက္/စုိင္းသင္း                အဲ/နန္းသင္း
                    အဲ/နန္းႏု
                    အဲ/နန္းႏြန္ခမ္း

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
ေတာင္း                    ေဒါင္း(ဥေဒါင္းငွက္)
သင္း                    ခ်ိန္၍ပစ္ရာတြင္ လြဲသြားျခင္း
ႏြန္                    ဂြမ္း(၀ါဂြမ္း)
ႏြမ္း                    ၀တ္ဆံ၊ ၀တ္ရည္
အုိက္/စုိင္းေတာင္း            ေမာင္(ကို)ေဒါင္း
အဲ/နန္းေတာင္း                မေဒါင္း
အုိက္/စုိင္းသင္း                ေမာင္(ကို)ပစ္လြဲ
အဲ/နန္းႏု                မႏုႏု
အဲ/နန္းႏြန္ခမ္း                မဂြမ္း၀ါ
အဲ/နန္းႏြမ္း                မ၀တ္ဆံ၊ မ၀တ္ရည္

    အထက္ပါအတုိင္း ေန႔သင့္နံသင့္ မွည့္ေခၚပုံမ်ားမွာ အၾကမ္းဖ်င္း အနည္းငယ္မွ်သာ ျဖစ္၏။ အက်ယ္ခ်ဲ႕ပါက ေဆာင္း ပါးသည္ လြန္စြာရွည္လ်ားသြားၿပီး စာခ်စ္သူတုိ႔၏ေမတၱာပုိ႔သျခင္း ခံရေတာ့မည္ျဖစ္ပါသျဖင့္ အတုိခ်ဳံးလုိက္ရပါသည္။

    ျမန္မာတုိ႔မွာ အငယ္ဆုံးသားသမီးမ်ားကို ေန႔နံမၾကည့္ေတာ့ဘဲ “ေမာင္ငယ္” “မငယ္”ေခၚသလုိ ရွမ္းတုိ႔တြင္လည္း အ ငယ္ဆုံးေသာသားသမီးတုိ႔ကို “အုိက္လင္း” “စုိင္းလင္း” “နန္းလင္း” စသည္ျဖင့္ ေခၚေလ့ရွိၾကသည္။

    ေစာ္ဘြားအႏြယ္ေတာ္မ်ားကို “စုိင္း” “အုိက္” “အဲ” “နန္း” စသည့္အေခၚမ်ားမသုံးပဲ “စ၀္” ‘‘ေစာ” “သီရိ” စသည္ျဖင့္ နာမည္၏ေရွ႕တြင္ ေခၚေလ့ရွိ၏။ ဥပမာ - “စ၀္ခြန္ေအာင္” “စ၀္ဟုန္ဖ” “ေစာစႏၵာ” စသည္တုိ႔ျဖစ္၏။

    ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ေန႔နံမ်ားကို ဂရုမစိုက္ၾကေတာ့ဘဲ မိမိတုိ႔ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာအမည္ကို ေပးထားၾကသည္။ အထူးသ ျဖင့္ ၿမိဳ႕မ်ားႏွင့္ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ေနထုိင္သူမ်ား၏ထင္ရာျမင္ရာ လုပ္တတ္ေသာ အက်င့္မ်ားေၾကာင့္ ဤသို႔ျဖစ္ရေပ၏။

    “ေရွးထုံးလည္း မပယ္ႏွင့္၊ ေစ်းသုံးလည္း မလြယ္ႏွင့္”ဆုိေသာဆုံးမစကားကို မႏွစ္သက္ၾကေပ၍လား မသိ။

    ေဖၚျပပါ ေန႔သင့္ နံသင့္အမည္မ်ားကို အလွဴဒါယကာ၊ အလွဴဒါယိကာမ၊ ဘုရားဒါယကာ၊ ဘုရားဒါယိကာမမ်ားမျဖစ္မီ အခ်ိန္အထိ ေခၚေ၀ၚၾကေပသည္။ အထူးသျဖင့္ ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ပိဋကတ္ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမမ်ားျဖစ္သည္အထိဟု ဆုိႏုိင္ ေပသည္။

ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔ကို ဘြဲ႔အမည္ေပးျခင္း
    ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔သည္ အလွဴဒါယကာ အလွဴဒါယိကာမ ျဖစ္ေသာအခါ ေက်ာင္းထုိင္ဆရာေတာ္မ်ားက ဘြဲ႔အမည္ေပး ျခင္းကို ဂုဏ္ယူေလ့ရွိၾကသည္။ ၎တုိ႔သည္ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားကို မည္မွ်ယုံၾကည္ကိုးကြယ္ေၾကာင္း သက္ေသထူျခင္းပင္ ျဖစ္ ၏။ တစ္နည္းဆုိေသာ္ ဗုဒၶသာသနာကို ၎တုိ႔၏အမည္ႏွင့္ထပ္တူစြဲၿမဲ ရုိေသၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ “တစ္မူးရလုိ႔ တစ္ပဲလွဴ၊ ဒို႔ ရွမ္းေတာင္သူ တူႏုိင္ရုိးလား”ဆုိေသာ သံခ်ပ္ကို သတိျပဳမိက ရွမ္းတုိ႔၏ဘာသာေရး ကိုင္းရႈိင္းမႈကို သိသာေပသည္။

    ဘုရားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စာေပ(ဥပမာ - နိပါတ္ေတာ္၊ ဇာတ္ေတာ္)မ်ားကို လွဴဒါန္းေသာဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔ကို ေအာက္ပါဘြဲ႔အမည္မ်ား ေပးေလ့ရွိသည္။ ဒါယကာကို ေန႔နံအလိုက္ “ဖတ္ကာလုိင္းဟိန္း၊ ဖတ္ကာလုိင္းဆုိင္” ဒါယိကာမကို “ေအာက္လုိင္းဆုိ၊ ေအာက္လုိင္းဟိန္း၊ ေအာက္လုိင္းခမ္း”စသည္ျဖင့္ အမည္တြင္ေစ၏။

    ဤအမည္မ်ားကို ေက်ာင္းထုိင္ဆရာေတာ္မ်ားကိုယ္တုိင္ မွတ္တမ္းစာႏွင့္တကြ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔အား ပရိသတ္ ေရွ႕ေမွာက္တြင္ ဘြဲ႔အမည္ေပးေလ့ရွိသည္။

မွတ္တမ္းစာ
    ၾသီးရီပုံေဇယ်တု၊ ၁၃၃၆ ခုႏွစ္၊ သာသနာေတာ္သကၠရာဇ္ ၂၅၁၇ ခု၊ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တြင္ ဒါယကာ..................၊ ဒါယိကာမ.......................တုိ႔သည္ ပိဋကတ္သုံးပုံႏွင့္ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရားဆင္းေတာ္တဆူ အလွဴေရစက္ခ်ၿပီး၍ ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃာရတနာသုံးပါးက နိဗၺာန္ေရာက္ရန္စခန္း ေရႊပန္းခုိင္ပြင့္ပန္ေပးလ်က္ အဆုိပါဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔၏အမည္ေဟာင္းကို စြန္႔ပယ္၍ အမည္သစ္တြင္ေစရန္ “ပူလြယ္ခမ္းလုိင္၊ ႏုိင္းလြယ္ခမ္းလုိင္”ဟု သမုတ္ေခၚေစ။ အာယု၀ဏၰ သုခဗလ ပဋိပႏၷ အက်ဳိး ႀကီးငါးပါး ျပည့္စုံပါေစ။
ဦးဣႏၵာစာရ
ေက်ာင္းထုိင္ဆရာေတာ္
.................ေက်ာင္းတုိက္
.........................ၿမိဳ႕။
    (မွတ္ခ်က္။    ။ရွမ္းဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႔ သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)
    အဆုိပါ ဘြဲ႔အမည္ေပးမွတ္တမ္းကို ပံုႏွိပ္တုိက္တြင္ ေရႊမင္၊ ေငြမင္တုိ႔ျဖင့္ ရုိက္ႏွိပ္ၿပီး ဆရာေတာ္၏လက္မွတ္ ေရးထုိး ရသည္။

    ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔မွာ ဆရာေတာ္မ်ားက ေပးအပ္ေသာအမည္ တြင္ေပေတာ့သည္။ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းတုိ႔ ကလည္း ယင္းဘြဲ႔အမည္ကို အသိအမွတ္ျပဳ၍ ေခၚေ၀ၚေလ့ရွိၾကေပသည္။

    ဘုရားတကာ ေက်ာင္းတကာျဖစ္ေသာ ဒါယကာ ဒါယိကာမတုိ႔သည္ “ဖက္ကာဆြယ္ဆုိင္” “ဖက္ကာဆြယ္ဟိန္း” “နန္းဆြယ္ဆုိင္” “နန္းဆြယ္ဟိန္း” “နန္းဆြယ္ခမ္း” စသည့္ဘြဲ႔အမည္ ေပးၾကသည္။

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
ဆြယ္                    ေညာင္ရြက္ဆြဲလဲ
ဆုိင္                    ေက်ာက္၊ ပတၱျမားေက်ာက္
ဖက္ကာ                    လွဴဒါန္းၿပီးသူ
လုိင္း                    စာေပလွဴသူ

ပိဋကတ္ႏွင့္ရုပ္ပြားလွဴျခင္း
    ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔သည္ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမဘြဲ႔အမည္ကို အသက္ႏွင့္ထပ္တူထပ္မွ် ျမတ္ႏုိးၾကျခင္းေၾကာင့္ အျမင့္ဆုံး ေသာ ဘြဲ႔အမည္ ရရွိႏုိင္ေရး ေခြ်းနည္းစာကို စု၍ ေစတနာထက္သန္စြာ လွဴဒါန္းတတ္ၾကသည္။

    သုတ္(၃)က်မ္း၊ ၀ိနည္း(၅)က်မ္း၊ အဘိဓမၼာ(၇)က်မ္းပါ၀င္ေသာ ပိဋကတ္(၃)ပုံႏွင့္ဘုရားဆင္းတုေတာ္ လွဴဒါန္းေသာ ေန႔တြင္ နံနက္ပိုင္း၌ သံဃာေတာ္မ်ားအား ဆြမ္းကပ္ၿပီး တရားေတာ္နာၾက၏။ ၾကြေရာက္လာေသာမိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ဧည့္ပရိ သတ္တုိ႔ကိုလည္း ထမင္းျဖင့္ ဧည့္ခံေကြ်းေမြးၾကသည္။ ျမန္မာတုိ႔ဓေလ့ႏွင့္အတူတူပင္။ ဘြဲ႔အမည္ေပးျခင္းသာ ကြာျခား၏။

အဓိပၸါယ္မွာ-
ရွမ္းဘာသာ                ျမန္မာဘာသာ
ပူလြယ္                    ျမင့္ျမတ္ေသာအဖုိး
ေအာက္လြယ္                ျမင့္ျမတ္ေသာအဘြား
ခမ္း                    ေရႊ
လုိင္(လ်ံ)                သိဂႌေရႊ
ပူ                    အဖုိး
လြယ္                    ေတာင္၊ ႀကီးမားေသာ၊ ျမင့္ေသာ။

ကြယ္လြန္ေသာ္
    လူသားမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔တစ္ေတြသည္ တစ္ေန႔ေန႔တြင္ အပုပ္ေကာင္ ဤခႏၶာကုိယ္ႀကီးကို စြန္႔ခြာရမည္ မွာ ဓမၼတာပင္ မဟုတ္ပါေလာ။ သို႔ေသာ္ မေသမီကာလတြင္ ေလာကစ ၦေကာင္းက်ဳိးကို ျပဳလုပ္ရမည္မွာကား လူသားတုိင္း၏ တာ၀န္ဟုသတ္မွတ္ရေပမည္။

    သို႔ျဖစ္၍ သာသနာကို အလွဆင္ေပးၾကသည္။ ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒါယကာ ဒါယိကာမတုိ႔သည္လည္း အနိစၥတရားကို မ လြန္ဆန္ႏုိင္ၾကေပ။ ၎တုိိ႔ဘ၀တစ္ပါးသို႔ ေျပာင္းၾကေသာအခါ ၎တုိ႔ႀကိဳက္တတ္ေသာ အစားအစာ(ထမင္းႏွင့္ဟင္းမွလြဲ၍) ႏွင့္ဘြဲ႔အမည္စာတမ္းမ်ားကို လြယ္အိတ္အသစ္တစ္ခုထဲတြင္ ျပည့္စုံစြာထည့္၍ ၎ႏွင့္အတူ ေခါင္းထဲတြင္ ထားေပးရသည္။ သို႔မွသာ ကြယ္လြန္သူဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတုိ႔သည္ ေကာင္းရာသုဂတိသို႔ ျမန္ျမန္ေရာက္ၾကသည္ဟု ရွမ္းတုိ႔ယုံၾကည္၏။ ဤ သို႔ျပဳလုပ္ရန္ မသိ၍ေသာ္၎၊ ေမ့၍ေသာ္၎၊ သၿဂႋဳဟ္လုိက္ပါက ကြယ္လြန္သူသည္ မိမိအား မိသားစုထဲမွ အခ်စ္ဆုံးသူအား မိမိ၏ဘြဲ႔အမည္ စာတမ္းႏွင့္ႀကိဳက္တတ္ေသာအစာကို ေပးရန္ အိပ္မက္ေပးေတာ့၏။

    ထိုအခါ ကြယ္လြန္သူ၏မိသားစုမွ တတ္ႏုိင္သေရြ႕ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ ဆြမ္းေကြ်းပရိတ္တရားနာရ၏။ ၎ဘြဲ႔အမည္ စာတမ္းကိုလည္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ လွဴရၿပီး ကြယ္လြန္သူေကာင္းရာမြန္ရာဘ၀သို႔ ေရာက္ပါေစဟု အမွ်ေပးေ၀ရသည္။ ဤသို႔ ျပဳလုပ္မွသာ ကြယ္လြန္သူသည္ ေကာင္းရာသုဂတိသို႔ လားရမည္ဟုရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔က ယုံၾကည္သည္။ ဘာသာေရး ကို ယုံၾကည္မႈပင္။

ထူးျခားခ်က္တစ္ခု
    အသက္ႀကီး၍ နာမက်န္းျဖစ္ၿပီး ေသလုေမ်ာပါးျဖစ္ေနသူ ဒါယကာ ဒါယိကာမတုိ႔အား ယခင္က ၎တုိ႔လွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ေကာင္းမႈအတြက္ ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ ဘြဲ႔အမည္ေပး မွတ္တမ္းစာကို လူနာအား ေစာင့္ေရွာက္သူက ဖတ္ျပေပးရသည္။ ေပါက္ေပါက္ဗူး၊ ပုတီးႏွင့္ယင္းဘြဲ႔အမည္ေပးမွတ္တမ္းတုိ႔ကို လူနာအား ေပးအပ္ၿပီး တရားသံေ၀ဂရေစမည့္စကားမ်ားကို ေျပာ ၾကရသည္။ တရားစာမ်ား ဖတ္ျပၾကရသည္။ ေသလုေမ်ာပါးျဖစ္ေနသည့္လူနာမွာ တစ္ခ်ိန္က မိမိျပဳခဲ့ဖူးေသာ ေကာင္းမႈကို သတိရရွိၿပီး သာဓုေခၚ၍ စိတ္ရႊင္လန္းလာတတ္၏။ ေရာဂါမ်ား သက္သာလာၿပီး အသက္ပို၍ ရွည္လာေလ့ရွိသည္။ ဘာသာေရး တြင္ အခ်ိန္ျပည့္ေဆာင္ရြက္ေလ့ရွိသူ၊ လားရႈိးၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာေရးအဖြဲ႔မွ ရုံးလုလင္ႀကီးလုိင္းဆုိင္ေအာင္ဘ၏ကိုယ္ေတြ႔ျဖစ္ ေၾကာင္း ေလ့လာမွတ္သားရေပသည္။ ကိုယ္ေတြ႔ၾကံဳသူ အမ်ားအျပားရွိသျဖင့္ ဘြဲ႔အမည္ေပးျခင္းသည္ မည္မွ်အေရးပါေၾကာင္း သိသာႏုိင္ေပသည္။

    ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေနထုိင္ၾကေသာ ရွမ္းအမ်ဳိးသားတုိ႔၏ခ်စ္စရာဓေလ့ တစ္ေစ့တစ္ေစာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ျခင္းသည္ တုိင္းရင္းသားစည္းလုံးညီညႊတ္ေရး၏မဟာမိတ္သာလွ်င္ ျဖစ္ေၾကာင္း။

    (ဤေဆာင္းပါးျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အကူအညီေပးေသာ လားရႈိးၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာေရးအဖြဲ႔မွ လုိင္းဆုိင္ေအာင္ဘ အား ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ပါသည္။)

http://shanstatedefencearmy.blogspot.com/
Share:

No comments:

Post a Comment

INTRODUCE OF MY SECOND BOOK

Popular Posts

Blog Archive

FACEBOOK PAGE

Recent Posts